top-image.png
Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska
lek. med. Jerzy Skotnicki
Ginekolog - Położnik, Cytolog
Asystent Prywatnego Szpitala Położniczo-Ginekologicznego Ujastek

tel. kom. (0) 506 670 083
os. Słoneczne 11 (ul. S. Żeromskiego 11), Kraków-Nowa Huta
Z księgi gosci
Iwona,Paweł i Mikoła
Bardzo dziękujemy za wspaniałą opiekę w naszej pierwszej ciąży. Nasz synek urodził się silny i zdrow
więcej...
Ostatnio dodane:

Zaburzenia miesiączkowania
Większośc kobiet przeżywa pewne niedogodności związane z miesiączką, np. niewielkie skurcze trwające dzień lub dwa. Są jednak takie, które cierpią z powodu nieregularności cyklu, wywołujących co mięsiąc silne bóle.

Co to jest?

Najczęstrze zaburzenia miesiączkowania to bóle o charakterze skurczów (dysmenorrhoea), silne lub przedłużające się krwawienia (menorrhagia), brak miesiączki lub miesiączki nieregularne (amenorrhoea). Najczęściej występują one wtedy, kiedy w organizmach kobiet zachodzą zmiany hormonalne /w okresie dojrzewania lub w okresie przedmenopauzalnym/.

Amenorrhoe - Zmniejsza się częstość i obfitość krwawień miesięcznych. Wynika to ze zmniejszonej produkcji estrogenów i progesteronu, które słabiej oddziałują na błonę śluzową jamy macicy. Potrzeba więc dłuższego czasu aby odbudować ją i w ten sposób przygotować materiał, który złuszczy się podczas krwawienia miesięcznego.

Menorrhagiae - Niekiedy spotyka się dokładnie odwrotną postać krwawień w okresie przedmenopauzalnym w postaci bardzo obfitych i częstych miesiączek. Wynika to z braku zrównoważenia pomiędzy stężeniem estrogenów, które pobudzają wzrost śluzówki i progesteronu, który powoduje jej zanik. Są to tak zwane krwawienia czynnościowe. Powstają one z powodu występowania tzw. cykli bezowulacyjnych, gdzie nie ma jajeczkowanie i owulacji, a pęcherzyk jajnikowy staje się pęcherzykiem przetrwałym stale produkującym estrogeny. Niezrównoważone estrogeny doprowadzają do znacznego przerostu błony śluzowej macicy i ponieważ jest ona nadmiernie rozrośnięta, jej wierzchnia warstwa nie jest dostatecznie odżywiona i śluzówka złuszcza się co daje obraz przewlekłych plamień i krwawień.

Dysmenorrhoe - bóle pojawiają się przed lub na początku miesiączki - częściej u kobiet, które nie rodziły. W przypadku silnego bólu potrzebna jest pomoc lekarska, gdyż przyczynami zaburzenia mogą być mięśniaki, stany zapalne przydatków, zrosty pozapalne, jak i też np.: zaburzenia pracy jelit, kamica dróg moczowych.

Oligomenorrhoe - Nieregularne, długie cykle (powyżej 35 dni), połączone z brakiem menstruacji - powodem braku okresu (oprócz ciąży) najczęściej jest brak owulacji. Za dysfunkcję owulacji odpowiadają m.in.:
- torbiele jajników
- niedoczynność, nadczynność tarczycy
- menopauza i inne.

Plamienia między miesiączkami - Małe krwawienia w okresie okołoowulacyjnym mogą być czymś normalnych, ale często są objawem poważnych schorzeń m.in.:
- chorób przenoszonych drogą płciową,
- nowotworu narządów rodnych,
- schorzeń tarczycy.

Napięcie przedmiesiączkowe (PSM) - jest to zespół dolegliwości, które znacznie obniżają samopoczucie i wiąże się z takimi objawami jak:
  - trądzik, wypryski skórne
  - zatrzymywanie wody, obrzęki- wzdęcia i ból brzucha
  - ospałość, zmęczenie, drażliwość
  - dekoncentracja, zmienność nastrojów

Są to dolegliwości znacznie obniżające jakość życia, a można je w dużym stopniu zniwelować.

Zaburzenia miesiączkowania u młodych kobiet i dziewcząt stanowią istotny problem dla lekarza praktyka.  Wykazano, że największe ryzyko wystąpienia rzadkich miesiączek lub wtórnego braku miesiączki istnieje u kobiet bardzo młodych<=16,4 roku życia. Pierwsza miesiączka - menarche pojawia się między 11 a 15 rokiem życia. Zwykle jest to krwawienie spowodowane spadkiem poziomu estrogenów, jajeczkowanie jeszcze najczęściej nie występuje. Regularność miesiączkowania ustala się zazwyczaj w ok. 14 miesięcy po menarche, a bolesne miesiączki pojawiają się zwykle w 10 miesięcy po rozpoczęciu miesiączkowania. Okres po pierwszej miesiączce - postmenarche charakteryzuje się cyklami bezowulacyjnymi, stabilizacja cykli następuje po 2-3 latach. Krwawienie z macicy może być fizjologiczne tzn. miesiączkowe, lub niemiesiączkowe, nie jest ono wówczas prawidłowe i należy wyjaśnić przyczynę jego wystąpienia. Prawdziwe krwawienie miesiączkowe występuje wtedy gdy pod wpływem endogennych hormonów jajnika nastąpił wzrost błony śluzowej macicy, uległa ona przemianie wydzielniczej, a następnie na skutek spadku poziomu hormonów, złuszczeniu. Zgodnie z tą definicją w cyklach bezowulacyjnych i w okresie stosowania pigułki antykoncepcyjnej występują krwawienia z odstawienia. Nieustabilizowana czynność układu podwzgórze-przysadka-jajnik u dojrzewających dziewcząt jest często przyczyną niewydolności lutealnej, przebiegającej w postaci: oligomenorrhoea, metrorrhagia juwenilis,mastopatia.Często występująca niedomoga lutealna u młodych kobiet, może być korygowana gestagenami (1, 4). Rzadkie miesiączkowanie lub brak miesiączki pojawiać się może w przypadku wzmożonej aktywności fizycznej, tak jak bieganie długodystansowe, gimnastyka, balet, pływanie oraz w korelacji ze stanem psychicznym pacjentki. Nie powinno się normalizować zaburzonych krwawień miesiączkowych przy pomocy tabletek hormonalnych, nie wyjaśniwszy uprzednio przyczyny tych nieprawidłowości. Stosując antykoncepcję hormonalną wpływamy na czynność osi podwzgórze-przysadka-jajnik Jeżeli w okresie pokwitania nie doszło do pełnego rozwoju funkcji sprzężenia zwrotnego, po długotrwałym stosowaniu tabletek antykoncepcyjnych, po ich odstawieniu może nie nastąpić samoistna normalizacja czynności osi.

Na przestrzeni ostatnich dwóch stuleci obserwujemy wyraźne przyspieszenie tempa rozwoju, stwierdzono np. że w ciągu ostatnich dziesięcioleci u dziewcząt warszawskich menarche pojawia się wcześniej o 2,3 miesiąca na każde 10 lat. Okres pokwitania jest to czas niezwykle gwałtownych przemian psychicznych, wzrasta intensywność uczuć, labilność, zmienność nastrojów. Taka młodziutka kobieta odczuwa nieodpartą potrzebę uniezależnienia się od dorosłych, a z drugiej strony bardzo pragnie ich zrozumienia i opieki. Narastający popęd płciowy powoduje, że dziewczyna dąży do wzajemnego zbliżenia z partnerem, rodzi się problem antykoncepcji, dobór odpowiedniej metody zapobiegania niechcianej ciąży - to jest równie trudne zadanie, należy uważać by nie zaburzyć u nich fizjologicznych etapów rozwoju i jednocześnie zapewnić im ochronę przed niechcianą ciążą. W początkowej fazie pokwitania następuje znaczny wzrost wydzielania gonadotropin, które pobudzają jajniki do wzmożonej syntezy i uwalniania hormonów płciowych: estrogenów i progesteronu. Mechanizm zapoczątkowujący pokwitanie nie został w pełni wyjaśniony. W dzieciństwie zahamowana jest oś podwzgórze-przysadka-jajnik, jest to zahamowanie czynnościowe - niewydolność wydzielania gonadoliberyny. Prawdopodobnie wzrost syntezy Gn-RH wymaga metabolicznych sygnałów z organizmu, świadczących o jego ogólnej dojrzałości np. poziom insuliny wpływa na dostępność aminokwasów koniecznych do syntezy neuroprzekaźników.Jeśli zbyt wcześnie zdecydowaliśmy się na wkroczenie z antykoncepcją hormonalną moglibyśmy spowodować całkowite zahamowanie podwzgórza.. Osiągnięcie odpowiedniej masy ciała jest ważnym czynnikiem warunkującym menarche. Jest to niezwykle ważne w leczeniu zaburzeń cyklu dziewcząt z zaburzoną masą ciała np. w anoreksji. Wiek ginekologiczny jest bardzo ściśle związany z nieregularnością cykli miesięcznych, lecz tylko nieznacznie z oligomenorrhoea. Problem zaburzeń miesiączkowania u dziewcząt stopniowo narasta, jest to najprawdopodobniej związane z coraz wcześniejszym występowaniem menarche, a co za tym idzie niedojrzałością układu podwzgórze-przysadka. Około 40% oligomenorrhea, amenorrhea występuje na skutek stresu. Również u kobiet z cyklami owulacyjnymi z eumenorrhea, stosującymi antykoncepcję hormonalną przez dłuższy czas występowały rzadkie miesiączki lub wtórny brak miesiączki.

Reasumując zaburzenia miesiączkowania u dziewcząt i młodych kobiet to problem często spotykany, a jednocześnie trudny i zróżnicowany. Wymaga od lekarza znajomości fizjologii cyklu dziewcząt w okresie dojrzewania, postmenarche i dojrzałości płciowej. Zawsze należy zastanowić się nad przyczyną wystąpienia nieprawidłowych cykli miesiączkowych, zaproponować pacjentce diagnostykę i w miarę możliwości leczyć przyczynowo. Lekarz powinien dowiedzieć się czego pacjentka od niego oczekuje, czy chce zabezpieczyć się przed niechcianą ciążą.

Wykorzystano fragmenty artykułu:
prof. dr hab. n. med. Longina Marianowskiego

<< wstecz   dalej >>

Powyższy artykuł przeznaczony jest do celów dydaktycznych i jest kompilacją wiedzy zgromadzonej podczas wieloletniego doświadczenia, cytatów z artykułów umieszczonych na innych stronach internetowych, w periodykach drukowanych oraz na wykładach i prezentacjach wygłaszanych na konferencjach medycznych. Jednocześnie zaznaczam, że nie roszczę sobie praw autoskich do powyższego artykułu.

Tą stronę odwiedziło już
4882627 osób